Van CSRD naar aantoonbaar duurzamere IT

Ik sprak laatst een groot productiebedrijf over CSRD en duurzaamheid. Op mijn vraag wat hun IT aan energie verbruikt en wat de uitstoot daarvan was, bleef het even stil. Niet omdat duurzaamheid geen aandacht kreeg, maar omdat deze gegevens niet direct beschikbaar waren. Er moest worden nagevraagd of ze ergens in de organisatie stonden.

Gegevens over welke IT-assets het verbruik veroorzaken, wanneer pieken ontstaan en waar juist ruimte zit om te verbeteren, waren er zeker niet. En precies daar zit de beperking. CSRD geeft een organisatie een globaal beeld van duurzaamheid, maar biedt niet automatisch de detailinformatie die nodig is om IT gericht te verduurzamen.

De CSRD is bedoeld om inzicht te geven in de duurzaamheid van bedrijven. In het deel over broeikasgasemissies, de GHG-emissies, zijn grote delen nog gebaseerd op inschattingen en sectorgemiddeldes. Dat is waardevol voor rapportage en vergelijking. Het helpt om een totaalbeeld te vormen. Maar wie jaar op jaar daadwerkelijk duurzamer wil worden, heeft meer nodig dan een gemiddelde. Dan moet duidelijk zijn waar uitstoot ontstaat, welke systemen daaraan bijdragen en welk gebruik daarbij hoort.

Voor IT ligt dat extra genuanceerd. Een deel van de uitstoot valt onder scope 2: specifieke indirecte emissies, bijvoorbeeld wanneer een organisatie zelf apparatuur van stroom voorziet. Een ander deel valt onder scope 3: overige indirecte emissies. Denk aan cloudgebruik in alle vormen en aan IT-middelen waar de organisatie zelf geen elektriciteit in stopt, zoals databundels van mobiele apparatuur.

In dit blog laat ik zien hoe harde meetdata helpt om IT-uitstoot concreet terug te brengen. En hoe je ook kunt aantonen dat je verduurzaamt wanneer directe meetdata over uitstoot ontbreekt, bijvoorbeeld bij cloudgebruik.

Het begint bij inzicht

De snelste manier om IT te verduurzamen is beginnen bij de grootste bronnen van uitstoot. Niet overal tegelijk een beetje verbeteren, maar gericht kijken waar de meeste winst zit. Meestal zijn dat de vijf of tien zwaarste verbruikers in je IT-landschap. Alleen moet je dan wel weten waar die zitten.

Dat inzicht krijg je niet uit gemiddelden. Daarvoor heb je harde meetdata nodig.

Door het verbruik te meten over alle hardware- en softwarelagen heen, wordt zichtbaar waar de uitstoot vandaan komt. Welke applicaties vragen de meeste capaciteit? Welke workloads veroorzaken pieken? Welke gebruikers, transacties of servers drukken het zwaarst op je energieverbruik?

Als je die metingen langere tijd bewaart, ontstaat er nog iets waardevollers: patroonherkenning. Je ziet wanneer uitstoot wordt gegenereerd, welke belasting structureel is en welke capaciteit alleen op bepaalde momenten nodig is. Dat maakt het mogelijk om workloads slimmer te consolideren op minder servers. Minder serveroverhead betekent direct minder verbruik.

Daarbij gaat het niet alleen om minder hardware. Ook de belasting telt. Een fysieke server die heel licht of juist extreem zwaar wordt belast, werkt minder efficiënt dan een server die optimaal wordt benut.

Met inzicht in de zwaarste applicaties, workloads, transacties en gebruikers weet je waar optimalisatie het meeste oplevert. Zo wordt verduurzaming geen breed verbeterprogramma, maar een gerichte investering met meetbaar rendement.

Hoe efficiëntere software je IT het snelst verduurzaamt

Mijn navigatie geeft vaak een route die een paar minuten langer duurt, maar wel 10% of 15% brandstof bespaart. Die neem ik bijna altijd. Het is de makkelijkste manier om de uitstoot van mijn auto te verlagen, ook op elektrische kilometers.

Voor IT-assets werkt dat principe opvallend vergelijkbaar. De snelste route naar verduurzaming is vaak niet méér capaciteit inkopen, zuinigere hardware plaatsen of alles naar een andere omgeving verplaatsen. De snelste route is de vraag verminderen.

Veel software die vandaag gebruikt wordt, vraagt meer capaciteit dan nodig is. Dat gaat niet om kleine marges van 10% of 20%. In de praktijk blijkt een halvering van het verbruik vaak haalbaar. Verbeteringen met een factor tien, honderd of meer komen bij klanten regelmatig voorbij. Niet omdat er overal dramatische fouten worden gemaakt, maar omdat software, databases, configuraties en infrastructuur in de loop der jaren groeien, veranderen en zwaarder worden dan strikt noodzakelijk.

Hoe die inefficiëntie is ontstaan, lees je terug in dit blog. Het goede nieuws: er is veel winst te halen. En vaak zit die winst dichterbij dan gedacht.

Zodra duidelijk is waar de meeste uitstoot vandaan komt, weet je ook waar optimalisatie het meeste effect heeft. Dat geldt voor eigen software, maar ook voor software van leveranciers. Databases kunnen worden opgeschoond en versneld. Configuraties kunnen slimmer. Workloads kunnen lichter. Veel leveranciers willen hun product oprecht beter maken, zeker wanneer je met concrete meetdata laat zien waar de belasting ontstaat.

Optimaliseren begint dus opnieuw met inzicht. Waarom is een workload zwaar? Waar zitten de bottlenecks? Welke aanpassing verlaagt de vraag zonder productiviteit te raken? Met die antwoorden wordt verduurzaming praktisch, gericht en meetbaar.

Ook in de cloud begint verduurzaming met optimalisatie

Wij hebben een klant die naar de cloud ging geholpen om het aantal benodigde CPU’s te halveren. Dat scheelde stevig in de uitstoot. En € 200.000 per jaar.

Dat maakt cloudoptimalisatie een van de meest praktische routes naar verduurzaming. Ook wanneer de exacte duurzaamheidsdata van je cloudprovider beperkt beschikbaar is.

Cloudproviders zijn niet altijd scheutig met gedetailleerde duurzaamheidsinformatie. Dat hoeft geen belemmering te zijn om je cloudworkloads aantoonbaar te verduurzamen. Voor de komende jaren is het in de CSRD-rapportage voldoende om clouduitstoot te berekenen op basis van globale getallen en industrienormen. Neem je minder af in de cloud, dan valt die berekening vanzelf lager uit.

Daarmee wordt optimalisatie direct relevant. Minder CPU’s, minder draaiuren, minder overcapaciteit en minder onnodige resources zorgen voor minder berekende uitstoot. En meestal ook voor een lagere rekening.

Naast optimalisatie is consolidatie belangrijk. Servers die maar een deel van de dag actief zijn, kunnen vaak slimmer worden samengebracht. Niet alles hoeft continu aan te staan of apart te draaien. Elke resource die niet nodig is, hoeft ook geen CO2 uit te stoten en geen geld te kosten.

Alleen vraagt cloudconsolidatie om overzicht. Je wilt weten welke workloads wanneer draaien, welke afhankelijkheden er zijn en waar capaciteit veilig kan worden teruggebracht. Ook in de cloud begint verduurzaming dus bij inzicht.

Maak IT-verduurzaming concreet

Sciante helpt je snel aan het inzicht waar de grrotste winst zit. Niet met gemiddelden of aannames, maar met concreet inzicht in verbruik, belasting, workloads en optimalisatiekansen.

Dat levert meer op dan een groener IT-landschap. Minder hardware. Minder licenties. Minder cloudkosten. En meer grip op de keuzes die je maakt.

Wil je ontdekken waar jouw IT lichter, efficiënter en duurzamer kan draaien? Maak een vrijblijvende afspraak. Dan kijken we samen waar je het beste kunt starten.